رادیو زمانه - پانته آ بهرامی
رسانههای فارسی زبان، اغلب مورد انتقاد قرار میگیرند که حوادث سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و بخصوص دستگیریهای فعالان سیاسی و مدنی در شهرستانهای ایران را کمتر پوشش خبری میدهند.
یکی از این حوادث، حملهی بسیجیها در روز بیستم تیرماه ۱۳۷۸ به دانشگاه تبریز بود که منجر به زخمی و کشته شدن و همچنین دستگیری و پایین کشیدن دانشجویان زخمی از تخت بیمارستانها شد.
به گفتهی نادر ضامن، دانشجوی سابق رشتهی پزشکی در تبریز، عدهای از جمله خود وی با تیر چند بسیجی، زخمی شدند. همچنین دختری از آخرین طبقهی خوابگاه دختران تبریز به پایین پرتاب و کشته شد.
به عقیدهی برخی از فعالان اجتماعی آذربایجانی، نظیر چنین حوادثی، انعکاس درخوری در رسانهها نیافته است و تنها بخشی از آن به کمبود منابع قابل دسترس برمیگردد.
فعالان دانشجویی در زندان
یاشار حکاک پور، مسئول روابط عمومی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان، در مورد دستگیریهای اخیر میگوید: «ازجمله باید به یونس سلیمانی، دانشجوی دانشگاه همدان و مدیر مسئول سابق نشریهی دانشجویی ایلدیریم اشاره کرد، یا به احمد آقایی دبیر کانون فرهنگی دانشگاه همدان و نعیم احمدی و آدین خواجهای، دانشجویان دانشگاه تبریز و عدهی دیگری که بیشتر از فرهیختگان جامعهی آذربایجان هستند.
خلاصه بین آنها دکتر، مهندس، نویسنده و شاعر وجود دارد و همگی در زندان به سر میبرند. بر اساس اخباری که برای ما آمده، یونس سلیمانی را با دادن شوک الکتریکی و تزریق آمپولهای روانگردان به شدت مورد شکنجه قرار دادهاند. در ملاقاتی که خانوادهی وی با او داشتند، وضعیت این دانشجو را بسیار وخیم توصیف کردهاند.»
بازداشت به خاطر شادی
دستگیریهای آذربایجان اما تنها منحصر به دانشجویان نیست. حتی فعالین مدنیای که سازماندهی جشنی به نام جشن طبیعت را در این منطقه بر عهده داشتند، دستگیر شدند. گوبی که پاسخ شادی در دل طبیعت، زندان و دستگیری است.
داریوش عندلیبیان یکی از آنهاست که اکنون به قید وثیقه آزاد و منتظر دادگاهش است. ماجرا را از زبان خود وی بشنویم: «۱۳ فرودرین مثل سالهای قبل برنامه داشتیم؛ موسیقی و رقص. مردم هم استقبال خیلی زیادی از این برنامه کردند. به گفتهی ماموران امنیتی بین هفت تا هشت هزار نفر آمده بودند. از یکی از عاشیقهای معروف ارومیه نیز دعوت کرده بودیم. متاسفانه نیروهای امنیتی برنامه را مختل کردند، مرا دستگیر کردند و با خودشان بردند.
مردم تهدید کردند که اگر مرا آزاد نکنند، با آنها درگیر میشوند. به همین دلیل نیروهای امنیتی مجبور شدند مرا رها کنند. به ما ۳۰ دقیقه وقت دادند که برنامه را تمام کنیم. به عاشیق ارومیه هم اجازهی اجرای برنامه ندادند. نیروهای امنیتی از نزدیک از مردم فیلمبرداری میکردند. مردم اعتراض کردند و ناراحت شدند. نیروهای امنیتی قبول نکردند که فیلمبرداری نکنند. مردم هم میوه و کفش و سنگ به سوی نیروهای امنیتی پرتاب کردند.
ما به خاطر اینکه مردم داشتند صدمه میدیدند برنامه را قطع کردیم. آنها هم تجهیزات ما را ضبط کردند. فردای آن روز که برای گرفتن وسایلمان رفتیم ما را دستگیر کردند به اتهام تبلیغ علیه نظام، تهدید امنیت ملی و تبلیغ مسائل سیاسی آذربایجان. پرونده را هم به ادارهی اطلاعات فرستادند. بعد آن را برای دادگاه و بازپرسی شعبهی دو، آقای خطیب فرستادند. دو، سه بار ما را برای بازجویی بردند.
میپرسیدند: چگونه این همه آدم را جمع کردید؟ علت و هدف تجمع چه بود؟ با چه کسانی ارتباط دارید؟ کی به شما دستور میدهد؟ بعد مرا با قید ضمانت آزاد کردند. بهبود قلیزادی که چهار ماه در انفرادی در زیر فشار بود و اکنون در بند عمومی هست، ضمانت مرا کرد.
پرونده رابه دادگاه انقلاب مهاباد ارجاع دادند. کسانی که با ما دستگیر شدند، ستار برازش، یوسف سودبر، سجاد عزیزی و بابک آکسون بودند که همه با گذاشتن ضمانت و وثیقه آزاد شدیم. بابک اکسون، صاحب شرکت اینترنتی در میاندوآب بود که از آن موقع به بعد شرکت ایشان را تعطیل کردند و شورای تامین امنیت شهری اجازهی فعالیت به شرکت او را نمیدهد.»
بازداشت دیگر فعالان مدنی
یاشارحکاکپور، فعال حقوق بشر، با تاکید بر اینکه در ماههای گذشته، ۴۵ فعال مدنی آذربایجانی، درپی دستگیریهای گسترده بازداشت شدهاند، ادامه میدهد: «فعالان آذربایجانی که از اردیبهشت و خرداد ۸۹ بازداشت شده بودند، از جمله آیت مهرعلی بیگلو، بهبود قلیزاده، زهرا و حمید فرجزاده، حسن رحیمی و عدهی دیگری که با گذشت چهارماه هنوز در بازداشت ادارهی اطلاعات به سر میبرند، اکنون به بندهای زندان تبریز، بند هشت که مخصوص زندانیان مواد مخدر است منتقل شدهاند.
در روزهای گذشته نیز شاهد دستگیریهای تازهای در آذربایجان بودیم که حسن والایی، فعال مدنی آذربایجان و مدیر کوهنوردی گلجک از آن جملهاند که روز ۱۳ شهریور ۸۹ توسط ماموران اطلاعات در مغان دستگیر شدند. همچنین حسین نصیری به زندان تبریز منتقل شده، سعید متینپور، فعال حقوق بشر آذربایجانی که از تیرماه سال گذشته در بازداشت و در اوین به سر میبرد، ممنوع الملاقات است. بر اساس اخباری که داریم اجازهی تلفن نیز ندارد و فشارها روی وی افزایش پیدا کرده است.»
فایل صوتی مصاحبه را از اینجا دانلود کنید
رسانههای فارسی زبان، اغلب مورد انتقاد قرار میگیرند که حوادث سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و بخصوص دستگیریهای فعالان سیاسی و مدنی در شهرستانهای ایران را کمتر پوشش خبری میدهند.یکی از این حوادث، حملهی بسیجیها در روز بیستم تیرماه ۱۳۷۸ به دانشگاه تبریز بود که منجر به زخمی و کشته شدن و همچنین دستگیری و پایین کشیدن دانشجویان زخمی از تخت بیمارستانها شد.
به گفتهی نادر ضامن، دانشجوی سابق رشتهی پزشکی در تبریز، عدهای از جمله خود وی با تیر چند بسیجی، زخمی شدند. همچنین دختری از آخرین طبقهی خوابگاه دختران تبریز به پایین پرتاب و کشته شد.
به عقیدهی برخی از فعالان اجتماعی آذربایجانی، نظیر چنین حوادثی، انعکاس درخوری در رسانهها نیافته است و تنها بخشی از آن به کمبود منابع قابل دسترس برمیگردد.
فعالان دانشجویی در زندان
یاشار حکاک پور، مسئول روابط عمومی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان، در مورد دستگیریهای اخیر میگوید: «ازجمله باید به یونس سلیمانی، دانشجوی دانشگاه همدان و مدیر مسئول سابق نشریهی دانشجویی ایلدیریم اشاره کرد، یا به احمد آقایی دبیر کانون فرهنگی دانشگاه همدان و نعیم احمدی و آدین خواجهای، دانشجویان دانشگاه تبریز و عدهی دیگری که بیشتر از فرهیختگان جامعهی آذربایجان هستند.
خلاصه بین آنها دکتر، مهندس، نویسنده و شاعر وجود دارد و همگی در زندان به سر میبرند. بر اساس اخباری که برای ما آمده، یونس سلیمانی را با دادن شوک الکتریکی و تزریق آمپولهای روانگردان به شدت مورد شکنجه قرار دادهاند. در ملاقاتی که خانوادهی وی با او داشتند، وضعیت این دانشجو را بسیار وخیم توصیف کردهاند.»
بازداشت به خاطر شادی
دستگیریهای آذربایجان اما تنها منحصر به دانشجویان نیست. حتی فعالین مدنیای که سازماندهی جشنی به نام جشن طبیعت را در این منطقه بر عهده داشتند، دستگیر شدند. گوبی که پاسخ شادی در دل طبیعت، زندان و دستگیری است.
داریوش عندلیبیان یکی از آنهاست که اکنون به قید وثیقه آزاد و منتظر دادگاهش است. ماجرا را از زبان خود وی بشنویم: «۱۳ فرودرین مثل سالهای قبل برنامه داشتیم؛ موسیقی و رقص. مردم هم استقبال خیلی زیادی از این برنامه کردند. به گفتهی ماموران امنیتی بین هفت تا هشت هزار نفر آمده بودند. از یکی از عاشیقهای معروف ارومیه نیز دعوت کرده بودیم. متاسفانه نیروهای امنیتی برنامه را مختل کردند، مرا دستگیر کردند و با خودشان بردند.
مردم تهدید کردند که اگر مرا آزاد نکنند، با آنها درگیر میشوند. به همین دلیل نیروهای امنیتی مجبور شدند مرا رها کنند. به ما ۳۰ دقیقه وقت دادند که برنامه را تمام کنیم. به عاشیق ارومیه هم اجازهی اجرای برنامه ندادند. نیروهای امنیتی از نزدیک از مردم فیلمبرداری میکردند. مردم اعتراض کردند و ناراحت شدند. نیروهای امنیتی قبول نکردند که فیلمبرداری نکنند. مردم هم میوه و کفش و سنگ به سوی نیروهای امنیتی پرتاب کردند.
ما به خاطر اینکه مردم داشتند صدمه میدیدند برنامه را قطع کردیم. آنها هم تجهیزات ما را ضبط کردند. فردای آن روز که برای گرفتن وسایلمان رفتیم ما را دستگیر کردند به اتهام تبلیغ علیه نظام، تهدید امنیت ملی و تبلیغ مسائل سیاسی آذربایجان. پرونده را هم به ادارهی اطلاعات فرستادند. بعد آن را برای دادگاه و بازپرسی شعبهی دو، آقای خطیب فرستادند. دو، سه بار ما را برای بازجویی بردند.
میپرسیدند: چگونه این همه آدم را جمع کردید؟ علت و هدف تجمع چه بود؟ با چه کسانی ارتباط دارید؟ کی به شما دستور میدهد؟ بعد مرا با قید ضمانت آزاد کردند. بهبود قلیزادی که چهار ماه در انفرادی در زیر فشار بود و اکنون در بند عمومی هست، ضمانت مرا کرد.
پرونده رابه دادگاه انقلاب مهاباد ارجاع دادند. کسانی که با ما دستگیر شدند، ستار برازش، یوسف سودبر، سجاد عزیزی و بابک آکسون بودند که همه با گذاشتن ضمانت و وثیقه آزاد شدیم. بابک اکسون، صاحب شرکت اینترنتی در میاندوآب بود که از آن موقع به بعد شرکت ایشان را تعطیل کردند و شورای تامین امنیت شهری اجازهی فعالیت به شرکت او را نمیدهد.»
بازداشت دیگر فعالان مدنی
یاشارحکاکپور، فعال حقوق بشر، با تاکید بر اینکه در ماههای گذشته، ۴۵ فعال مدنی آذربایجانی، درپی دستگیریهای گسترده بازداشت شدهاند، ادامه میدهد: «فعالان آذربایجانی که از اردیبهشت و خرداد ۸۹ بازداشت شده بودند، از جمله آیت مهرعلی بیگلو، بهبود قلیزاده، زهرا و حمید فرجزاده، حسن رحیمی و عدهی دیگری که با گذشت چهارماه هنوز در بازداشت ادارهی اطلاعات به سر میبرند، اکنون به بندهای زندان تبریز، بند هشت که مخصوص زندانیان مواد مخدر است منتقل شدهاند.
در روزهای گذشته نیز شاهد دستگیریهای تازهای در آذربایجان بودیم که حسن والایی، فعال مدنی آذربایجان و مدیر کوهنوردی گلجک از آن جملهاند که روز ۱۳ شهریور ۸۹ توسط ماموران اطلاعات در مغان دستگیر شدند. همچنین حسین نصیری به زندان تبریز منتقل شده، سعید متینپور، فعال حقوق بشر آذربایجانی که از تیرماه سال گذشته در بازداشت و در اوین به سر میبرد، ممنوع الملاقات است. بر اساس اخباری که داریم اجازهی تلفن نیز ندارد و فشارها روی وی افزایش پیدا کرده است.»
فایل صوتی مصاحبه را از اینجا دانلود کنید