۱ خرداد ۱۳۹۱
موج جدیدی از تظاهرات گسترده برای نجات دریاچه ارومیه توسط نیروهای امنیتی و یگانهای ضدشورش ایران در خیابانهای شهرهای آذربایجان از جمله تبریز، ارومیه، مرند، مراغه و میانه بهطور خشونتآمیز سرکوب شد. نیروهای ضدشورش و امنیتی برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشکآور و باتوم استفاده کرده و دهها نفر از معترضان را بازداشت کردند. به گفته شاهدان عینی، در شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی، دهها نفر از بازداشتشدگان به خودروهای پلیس منتقل و به مکانهای نامعلومی برده شدند.
معترضان شعارهایی به زبان ترکی سر میدادند از جمله: «آذربایجان وار اولسون»، «دریاچه ارومیه جان میدهد؛ مجلس حکم اعدام آن را صادر کرده است» و «بگذارید گریه کنیم تا با اشکهایمان دریاچه ارومیه را دوباره زنده کنیم».
بر اساس منابع انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ)، افسانه توقیر، دبیر انجمن مطالعات آذربایجان در دانشگاه تبریز، و فعالان حقوق مدنی آذربایجانی اکبر مهاجر، حسن میرزاخانی و محمد اسکندرزاده از جمله بازداشتشدگان بودند. همچنین چندین فعال آذربایجانی دیگر، از جمله حسین احمدیان و روزنامهنگار علی حامد ایمان، یک روز پیش از تظاهرات بازداشت شده بودند.
این اعتراضات گسترده در سالگرد ششم تظاهرات مه ۲۰۰۶ در آذربایجان برگزار شد؛ رویدادی که در آن دهها معترض کشته و هزاران نفر بازداشت شدند.
شهرهای عمدتاً ترکنشین آذربایجانی در ایران با یک فاجعه زیستمحیطی قریبالوقوع مواجه هستند که به خشک شدن دریاچه ارومیه منجر خواهد شد؛ دریاچهای که میان استانهای آذربایجان غربی و شرقی قرار دارد و یکی از بزرگترین دریاچههای نمکی جهان بهشمار میرود.
در سالهای اخیر، دولت ایران بر روی بیش از ۲۰ رودخانه ورودی به این دریاچه سد ساخته است. سازمانهای محیط زیستی و کارشناسان معتقدند که این سدسازی، همراه با احداث پلی که شهرهای ارومیه و تبریز را به هم متصل میکند و آثار زیستمحیطی مخربی دارد، موجب کاهش جریان آب ورودی و گردش آب در دریاچه شده و در نتیجه بخش عمدهای از آن تبخیر شده است.
وخامت وضعیت دریاچه ارومیه زندگی حدود ۱۳ میلیون نفر از ساکنان محلی و همچنین کشورهای آذربایجان، ترکیه، عراق و ارمنستان را تحت تأثیر قرار میدهد. به گفته اسماعیل کهرم، استاد علوم محیط زیست دانشگاه تهران، در صورت خشک شدن دریاچه ارومیه، «شش تا هشت شهر بهطور کامل نابود شده و زیر لایههای ضخیم نمک مدفون خواهند شد.»
در سه سال گذشته، اعتراضات مسالمتآمیز علیه سیاستهای دولت در قبال بحران دریاچه ارومیه بهشدت توسط نیروهای ایرانی سرکوب شده است.
انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ)